ویژگی‌های کودکان بااستعداد

کودک با استعداد دارای ویژگی های خاصی است.

داشتن استعداد می تواند باعث ایجاد ویژگی های مختلفی در طول دوران زندگی شود. ممکن است یک کودک در زمینه درسی استعداد نداشته باشد، اما از آن سمت، در زمینه هنری یا ورزشی پر از قابلیت های خاص باشد همچنین تحصیلات موفق باعث پیشرفت افراد می شود. لازمه پیشرفت در زندگی تلاش و کوشش است.

کمک به فرزندان برای پیشرفت باید توسط خانواده انجام شود. ممکن است همه ما تا به حال با کودکان با استعداد برخورد داشته‌ایم یا حتی ممکن است فرزند خود ما در دسته کودکان با استعداد قرار بگیرد. این که بتوانیم تشخیص بدهیم که فرزند ما در دسته‌بندی کودک باهوش قرار می‌گیرد، می‌تواند تاثیر بسزایی در تربیت او داشته باشد. برای تشخیص کودکان با استعداد می‌توان از تست هوش (تست آی کیو) استفاده کرد و یا با شناختن ویژگی های کودکان با استعداد، خیلی زودتر برای اتخاذ روش‌های درست تربیت کودک اقدام کرد. عده‌ای از کودکان معمولا دارای توانایی یادگیری سریع‌تر از همسالان خود هستند.

پدر و مادر‌ها از اینکه کودکشان به طور معمول هنوز به نقاط عطف رشد دست پیدا نکرده‌‌اند اما قادر به یادگیری مهارت‌هایی هستند، بسیار شگفت زده شده‌اند. کودکان با استعداد، طبق تعریف، کسانی هستند که در زمینه های عقلی، خلاقیت، هنری، ظرفیت رهبری یا رشته های خاص دانشگاهی قابلیت اجرائی بالایی از خود نشان می دهند.

ویژگی کودکان با استعداد :

1. سرعت یادگیری کودکان

سرعت یادگیری کودکان با استعداد معمولا زیاد است. بنابراین اغلب کودکانی که سریع یاد می‌گیرند، باهوش و با استعداد هستند. البته این فرض همیشه هم درست نیست. برای ما مشکل است که میزان استعداد و هوش کودک را بر اساس نقاط عطف رشد او مشخص کنیم. چون کودکان باهوش بسیاری هم هستند که هنوز به برخی از نقاط عطف رشد دست پیدا نکرده‌اند. این طور نیست که همه‌ی کودکان باهوش خیلی سریع شروع به صحبت کردن کنند. بعضی از کودکان باهوش ممکن است دیرتر شروع به صحبت کنند، اما زمانی که شروع به سخن گفتن می‌کنند، توانایی بالایی در ادای کامل جملات دارند. همچنین همه‌ی بچه‌های با استعداد و باهوش خیلی سریع قادر به خواندن نیستند. اگر چه زمانی که شروع به خواندن می‌کنند، پیشرفت چشمگیری در این مهارت خواهند داشت.

2. ارتباط کودکان با استعداد با بچه های بزرگ تر

بچه‌های باهوش معمولا تمایل دارند با بچه‌های بزرگ‌تر از خودشان بازی کنند؛ زیرا بچه‌های بزرگ‌تر تمایل با همسالان خود ارتباط برقرار می‌کنند تا علائق مشترکشان را با هم در میان بگذارند. از طرفی بسیاری از اسباب‌بازی‌ها و بازی‌‌های کودکان با استعداد که مربوط به رده سنی آن‌ها است، برایشان خسته‌کننده می‌شود. بنابراین آن‌ها پس از مدتی به بازی و استفاده از اسباب‌بازی‌های بچه‌های بزرگ‌تر از خود روی می‌آورند. به زبان ساده‌تر، یک کودک باهوش در سطحی بالاتر از سن خودش با محیط اطراف ارتباط برقرار می‌کند. بنابراین به صورت ناخودآگاه یا از روی کنجکاوی به سمت اسباب و وسایلی که برای سنین بالاتر طراحی شده است، کشیده می‌شوند.

3. تفاوت های بیولوژیکی

بین کودک با استعداد و کودکان تیپیکال یا نوعی، تفاوت های زیستی وجود دارد. به نظر می رسد کودک با استعداد، تولید سلولیِ پیشرفته ای دارد که همچنین فعالیت سیناپسیِ او را هم افزایش می دهد. همگی اینها به یک فرآیند فکریِ رو به افزایش علاوه می شود. به نظر می آید که عصب های داخل در مغزِ یک کودک با استعداد از نظر بیوشیمیایی بسیار بیشتر باشد و، در نتیجه، الگوهای مغزی که رشد می کنند قادر هستند افکار پیچیده تر را پردازش کنند. ظاهرا فعالیت کورتکس در پیش پیشانیِ مغز بیشتر است، که منجر به بصیرت و تفکر شهودی می شود. کودکان با استعداد، فعالیت موج آلفای بیشتری در مغزشان دارند. آنان نه تنها فعالیت موج آلفای سریع تری از کودکان تیپیکال یا نوعی دارند، بلکه آن را به مدت بیشتری هم نگه می دارند. این امر به آنها امکان یادگیری راحت تر و با تمرکز بیشتری را همراه با حفظ و یکپارچگی وسیع می دهد. تناوب های مغزیِ کودکِ با استعداد غالباً زیاد رخ می دهد، و همین امر به او اجازه ی تمرکز، توجه، پژوهش و بررسی می دهد.

ویژگی های رایج کودکان با استعداد:

1. خود تنظیم گر، مستقل، غالباً ضد اقتدارگرا
2. شوخ طبع در تقلید کاری
3. قادر به مقاومت در برابر فشار گروهی، استراتژی که در ابتدا رشد یافته است
4. انطباق پذیرتر و ماجراجوتر
5. رواداری بیشتر با ابهام و زحمت
6. رواداری کم برای ملال
7. ترجیح پیچیدگی، بی تقارنی، پایانِ گشوده
8. توانایی زیاد در تفکر واگرا
9. حافظه ی بالا، توجه خوب به جزئیات
10. زمینه ی دانش گسترده
11. نیاز به دوره های اندیشه
12. نیاز به جو حمایتی، حساس به محیط پیرامون
13. نیاز به شناختگی، نیازمند فرصت فعالیت های شراکتی
14. ارزش های زیباشناختیِ بالا، قضاوت زیباشناختیِ خوب
15. آزادتر در پرورش یکپارچگیِ نقش جنسی؛ نبودِ احراز هویت کلیشه ایِ زنانه/مردانه

تفاوت بین جنس ها

مطالعات نشان داده است که ویژگی های کودک با استعداد می تواند بر پایه ی جنس تفاوت کند.

ویژگی های عام دختربچه های با استعداد:

1. مدرسه، مخصوصا رشته های علمی، موسیقی و هنر را دوست دارد

2. معلمانش را دوست دارد

3. مرتبا اخبار و مجلات و دیگر دست نوشته های غیر الزامی را مطالعه می کند

4. در زمینه تئاتر و تولیدات موسیقی، فعال است

5. معمولا به موقع سر قرار حاضر نمی شود

6. او یک خیالباف روزانه است

ویژگی های عام پسربچه های با استعداد:

1. از مدرسه خوشش نمی آید

2. از معلمانش خوشش نمی آید و فکر می کند آنها جالب نیستند

3. تمرینات خانه را کم انجام می دهد

4. از آموزش فیزیکی بدش می آید و به ندرت قاطیِ ورزش های تیمی می شود

5. او به عنوان رادیکال تندرو و یا آدم غیر عرفی لحاظ شده است

6. غالباً می خواهد تنها باشد تا افکار و علایق خودش را سو دهد

ویژگی های عاطفی

کودک با استعداد همچنین سهم تنش های عاطفی خود را بروز می دهد. به حد کافی جالب توجه است که به نظر می رسد مطالعات بتواند پیش بینی کند که کودک با استعداد در واقع چه بسا خودخواهی کمتری نسبت به کودک متوسط دارد. به نظر می آید همبستگیِ مستقیمی بین انتظارات بالا که کودک مستعد برای خودش دارد، با اهداف غیرواقعیِ که او برای آن می کوشد وجود داشته باشد. این وضعیت میل به ایجاد اضطراب دارد، طوری که کودک با استعداد خودش را غیرواقع بینانه درمی یابد.

و اما در نهایت:

• این کودکان غالباً کنجکاو هستند و سؤالات زیادی می‌پرسند.
• به‌طورکلی توانا‌یی های شناختی و پردازش اطلاعات قوی‌تری دارند.
• سرعت یادگیری در کودکان با استعداد بالا است.
• مسائل پیچیده را راحت‌تر از سایر کودکان درک می‌کنند.
• در زمینه خاصی علاقه بسیار شدید نشان می‌دهند و به دنبال یادگیری آن می‌روند.
• در یادگیری موضوعات خاصی علاقه و وسواس زیادی نشان می‌دهند و وقت و تمرکز زیادی صرف آن می‌کنند.
• حافظه خوبی دارند.
• حوصله‌ شان زود سر می‌روند و کلافه می‌شوند.
• تفکر انتقادی و نگاه نامطمئن به مسائل دارند.
• شوخ ‌طبع و بازیگوش هستند.
• درک زیبایی‌ و شناختی خوبی دارند و طبیعت، هنر و زیبایی‌ها مجذوبشان می‌کند.
• هوش اجتماعی و اخلاق‌ مندی بالایی دارند و در مواجهه با بی‌عدالتی و نابرابری خشمگین می‌شوند.
• حساس و پیش‌ فعال هستند و نوسان خلق بیشتری را تجربه می‌کنند.
• سازگاری و جورشدن با همسالان خود را دشوار می‌یابند یا بالعکس، میان همسالان بسیار محبوب و در مرکز توجه هستند.
• با احتمال بیشتری تنبلی می‌کنند چون نیاز به صرف زمان و تلاش زیاد برای انجام کارهایشان ندارند.